تبلیغات
صراط - غربزدگی در شرق!
غربزدگی در شرق! | خلاف عادت! ,

از چین دیروز تا چین امروز!

غربزدگی، حوالت تاریخی جهان امروز است.

مطلب زیر از کتاب «خودآگاهی تاریخی»، مجموعه مقالات زنده­یاد «دکتر محمد مددپور»، مقاله­ای با عنوان «تجلی وجود در نظام تکنیک و نظام معنوی» نقل شده است.

***

دیدی که چینیان از طبیعت داشته­اند در نوع خود بی­نظیر است. اصل عدم تصرف، بی عملی و سرسپردگی به نیروهای فیاض هستی و مشاهده­ی خلایی که در پس مظاهر متغیر جهان در همه چیز متجلی است، از صفات شاخص جهان­بینی کهن چینی­ها بوده است.

چینی­ها تنها قومی هستند که باروت را اختراع کردند ولی توپ نساختند، قطب­نما را کشف کردند ولی به کشف راه­های دریایی و قاره­های جدید، که یکی از جنبه­های رنسانس غربی بود، تن در ندادند.

خطر ناشی از شناسایی صرفاً عملی و سودجویانه، که یکی از وجوه بارز تفکر جدید غربی است، به طرزی شگفت در نوشته­های کهن چین احساس شده بود. برای مثال این چند سطر را از کتاب «چوانگ­تسو»، که چند قرن پیش از میلاد مسیح نوشته شده است می­آوریم تا روح بینش غیر تکنیکی چین آشکار گردید:

 

چوانگ­تسو می­گوید: چون «دزی­گونگ» به کرانه­ی شمالی رودخانه­ی «هان» رسید، پیرمردی را دید که سرگرم باغبانی است. او جوی­هایی چند ساخته بود و با سختی به درون چاه می­رفت و کوزه­اش را پر آب می­کرد و آب را در جوی­ها روان می­کرد و با مشقت بسیار به نتیجه­ای ناچیز می­رسید. دزی­گونگ به او چنین گفت:

«وسیله­ای هست که می­توان به کمک آن روزی صد جوی را سیراب کرد و با مشقت اندک به نتایج بسیار رسید، آیا نمی­خواهی از آن مدد جویی؟» باغبان سرش را بالا برد، نگاهی به او افکند و گفت: «چگونه است آن؟»

دزی­گونگ گفت: «اهرمی از چوب بساز که پشتش سنگین باشد و دماغه­اش سبک. از این راه آب بسیار به دست خواهی آورد. این روش را شیوه­ی برکشیدن زنجیری می­گویند.»

باغبان پیر برآشفت! و سپس با خنده گفت: «استادم گفته است هرکه از ماشین بهره گیرد، کارها را نیز به طرز ماشینی انجام خواهد داد و هرکه کارها را به طرز ماشینی انجام دهد، قلبش نیز مبدل به ماشین خواهد شد، هرکه قلب ماشینی داشته باشد، معصومیت خود را از دست خواهد داد، هرکه معصومیت خود را از دست بدهد، ذهنش متزلزل خواهد شد، ذهن متزلزل با «تائو» سازگار نیست، نه این­که از این امور بی­خبر باشم، بلکه از به کار بستن آن شرم دارم!»

 

پاسخ پیرمرد باغبان، پاسخ چین به چیرگی تفکر تکنیکی است و آغاز این تفکر هم، چنان­که حکیم چینی می­گوید، از دست دادن معصومیت انسان است و معصومیت، در این متن، همدم و همدل بودن با طبیعتی است که از هرسو ما را در بر گرفته است.

***

.


یادداشت های مسافر در دوشنبه 10 دی 1386 و ساعت 07:12 ق.ظ
یادداشت های پیشین
+ جناب میرحسین، عاقبت به خیر شدید!+ احمدی نژاد در دام افتاد!+ هولوکاست!+ خشکسالی تقصیر دولت است!+ آزادی عقیده+ ساده زیستی تا کجا!+ ساده زیستی+ حال دل حیدر+ کدام دانشگاه اسلامی؟ ...+ راهیان نور!+ راهپیمایی در مترو!+ واقعا چه باید کرد؟+ چه باید کرد؟+ غربزدگی در شرق!+ حج را دریابید!

صفحات: